Revalidatie is een van de gebieden waarin elastische trainingsbanden het vaakst worden besproken. Tegelijkertijd is het ook een gebied waarin de verkeerde keuze het herstel kan vertragen of een blessure zelfs kan verergeren.
In deze gids willen we eerlijk kijken naar wat het wetenschappelijke onderzoek daadwerkelijk ondersteunt, welke rol trainingsbanden kunnen spelen binnen een revalidatieprogramma en, minstens zo belangrijk, waar hun beperkingen liggen.
Het doel is niet om je van een bepaalde oplossing te overtuigen. Het doel is om je beter voorbereid het gesprek met je dierenarts aan te gaan.
Begin hier: revalidatie is een veterinaire beslissing
Allereerst geldt het volgende: een paard dat herstelt van een blessure, rugpijn of kreupelheid heeft een diagnose en een revalidatieplan nodig van een dierenarts, bij voorkeur een dierenarts met ervaring in de sportpaardengeneeskunde, en waar passend aangevuld met begeleiding van een paardenfysiotherapeut.
Trainingsbanden, cavalettiwerk, grondwerk en oefeningen onder het zadel zijn hulpmiddelen.
Het kunnen uitstekende hulpmiddelen zijn in de juiste omstandigheden, maar ze vervangen nooit een diagnose.
Een paard met kissing spines, een aandoening van het sacro-iliacale gewricht, een blessure van het tussenbeenligament of een paard met een lichte bewegingsasymmetrie kan er aan de buitenkant allemaal uitzien alsof het een rugprobleem heeft. Toch vereist elk van deze situaties een totaal andere aanpak.
Heb je nog geen veterinair onderzoek laten uitvoeren? Begin dan niet met een trainingsprogramma op basis van banden.
Begin bij de dierenarts.
Waar passen elastische trainingsbanden binnen het revalidatieproces?
Wanneer er een diagnose is gesteld en je dierenarts toestemming heeft gegeven voor wandelen aan de hand of lichte revalidatietraining, kunnen elastische trainingsbanden een ondersteunende rol spelen.
Meestal worden ze geïntroduceerd in de latere fasen van de revalidatie, wanneer de acute fase voorbij is, het weefselherstel op gang is gekomen en het paard volgens een geleidelijk opbouwend trainingsschema beweegt.
Hun functie in deze fase is specifiek: het geven van een zachte proprioceptieve prikkel, een sensorische herinnering die het paard stimuleert om de rompspieren en achterhand actiever te gebruiken tijdens het bewegen.
De banden dwingen het paard niet in een bepaalde houding.
Ze geven een subtiele aanwijzing waarop het paard zelf reageert.
Daardoor worden ze vaak goed geaccepteerd door paarden die minder goed reageren op meer dwingende trainingshulpmiddelen.
Wat laat het onderzoek daadwerkelijk zien?
In 2023 publiceerden onderzoekers van de University of Georgia de eerste studie die specifiek was ontworpen om het gebruik van elastische trainingsbanden bij kreupele paarden te onderzoeken.
Acht paarden met lichte kreupelheid of asymmetrie in de achterhand werden gedurende vier weken vijf dagen per week aan de hand gewandeld met behulp van het Equiband Pro-systeem. De spanning van de banden bedroeg ongeveer 30 procent.
Paarden met matige of ernstige kreupelheid werden bewust uitgesloten van de studie.¹
De resultaten waren zowel veelbelovend als leerzaam.
Gedurende de vier weken:
* De symmetrie van de standfase van de achterbenen tijdens de draf verbeterde, objectief gemeten met krachtplaten.
* De stabiliteit van de wervelkolom verbeterde. Het bewegingsbereik tijdens stilstand nam af, wat erop wijst dat de paarden zichzelf stabieler konden dragen.
* De asymmetrie in rugpijn nam af. Aan het begin van de studie waren de paarden gevoeliger aan de zijde van het kreupele achterbeen. Na vier weken was dit verschil grotendeels verdwenen.
En misschien wel het belangrijkste resultaat: de onderliggende kreupelheid zelf verdween niet.
De onderzoekers waren hier heel duidelijk over in hun conclusies. Het trainingsbandsysteem kan een waardevol aanvullend hulpmiddel zijn bij paarden met lichte achterbeenkreupelheid, maar het zou op zichzelf niet leiden tot een significante verbetering van de kreupelheid.¹
Dat is een belangrijk onderscheid.
De studie laat zien dat goed ontworpen elastische trainingsbandsystemen een paard kunnen helpen om symmetrischer te bewegen en minder ongelijkheid in ruggevoeligheid te vertonen terwijl andere onderdelen van het revalidatieprogramma hun werk doen.
De banden vervangen de behandeling van de onderliggende oorzaak niet.
Een eerdere studie van het Royal Veterinary College uit 2017 liet zien dat trainingsbanden de rotatie en zijwaartse beweging van de thoracolumbale regio bij gezonde paarden verminderden, wat leidde tot een betere dynamische stabiliteit.²
Samen schetsen deze onderzoeken een consistent beeld: trainingsbanden kunnen bijdragen aan een stabielere en meer symmetrische bewegingspatroon.
Ze genezen geen blessures.
Ze ondersteunen betere beweging terwijl het genezingsproces plaatsvindt.
Wat trainingsbanden niet kunnen doen
Het is belangrijk om dit expliciet te benoemen.
Trainingsbanden zijn geen:
* Behandeling voor kissing spines, aandoeningen van het sacro-iliacale gewricht, blessures van het tussenbeenligament of andere specifieke aandoeningen.
* Vervanging voor een veterinaire diagnose of een voorgeschreven revalidatieplan.
* Hulpmiddel waarmee een ernstig kreupel paard weer gezond wordt.
* Instrument dat gebruikt moet worden bij een paard met acute pijn of een niet-gediagnosticeerd probleem.
* Snelkoppeling waarmee je de langzame en zorgvuldige opbouw kunt overslaan die weefselherstel vereist.
Wanneer je geen trainingsbanden moet gebruiken
Er zijn situaties waarin het introduceren van een trainingshulpmiddel met weerstand geen goede keuze is, ook al werkt het systeem met zachte prikkels.
Dit geldt onder andere voor:
* Paarden die zich nog in de acute fase van een blessure bevinden en nog geen toestemming hebben gekregen voor gestructureerde beweging.
* Paarden met matige of ernstige kreupelheid. Deze paarden werden expliciet uitgesloten van het onderzoek en verdienen extra voorzichtigheid.
* Paarden met neurologische symptomen, onverklaarbaar gewichtsverlies of gedragsveranderingen die nog niet onderzocht zijn.
* Paarden met huidproblemen, drukplekken of irritaties op de plaatsen waar het zadeldek of de banden contact maken.
* Paarden die agressieve of extreme weerstand hebben getoond tegen zadeldekken, singels of vergelijkbare uitrusting.
Wanneer één van deze situaties van toepassing is, overleg dan eerst met je dierenarts voordat je trainingsbanden overweegt.
Hoe introduceer je trainingsbanden tijdens een revalidatieprogramma?
Wanneer je dierenarts heeft aangegeven dat je paard klaar is voor de volgende fase van het revalidatieprogramma en dat trainingsbanden geschikt zijn, gelden in grote lijnen dezelfde principes als in het gepubliceerde onderzoek.
Begin met zeer lichte spanning
In de studie van Ellis werd ongeveer 30 procent spanning gebruikt.
Dat is voldoende om een sensorische prikkel te geven, maar niet genoeg om sterke weerstand te creëren.
Bij de start geldt meestal: minder is meer.
Begin met wandelen aan de hand
Voordat je longeren of rijden toevoegt, is het verstandig om het paard eerst op een rechte lijn te laten wennen aan het dragen van het systeem tijdens het stappen.
Houd sessies kort en bouw langzaam op
Tien tot vijftien minuten is in de eerste week meestal meer dan voldoende.
De snelheid van de opbouw moet worden afgestemd met je dierenarts of fysiotherapeut.
Observeer het paard zorgvuldig
Let tijdens iedere sessie op veranderingen in:
* Staartgebruik
* Oorpositie
* Bereidheid om voorwaarts te bewegen
* Vorm en houding van de rug
Dit zijn vaak de eerste signalen dat iets goed of juist minder goed verloopt.
Rustdagen zijn essentieel
Weefsels passen zich aan tijdens herstelmomenten, niet tijdens de training zelf.
Zorg daarom dat rustdagen een vast onderdeel van het programma blijven.
Geen van deze principes is uniek voor één specifiek trainingsbandsysteem.
Het zijn algemene richtlijnen voor het introduceren van elk nieuw trainingshulpmiddel tijdens een revalidatieproces.
Waar moet je op letten? Signalen om te stoppen en opnieuw te beoordelen
Wanneer je paard één van de volgende signalen vertoont, verwijder dan de trainingsbanden en neem contact op met je dierenarts of fysiotherapeut:
Nieuwe of verergerende kreupelheid
Staartzwiepen, platgelegde oren of weerstand die eerder niet aanwezig was
Een weggezakte of holle rug zodra de banden worden aangebracht
Overmatig zweten, veranderingen in de ademhaling of onwil om voorwaarts te bewegen
Huidirritatie of schuurplekken op de plaatsen waar de banden of het zadeldek contact maken
Geen van deze signalen betekent automatisch dat trainingsbanden voor alle paarden ongeschikt zijn.
Ze betekenen dat dit specifieke paard op dit specifieke moment belangrijke informatie geeft.
Die informatie verdient aandacht, niet negeren.
Samenwerken met je veterinaire team
De meest succesvolle revalidatieprogramma’s hebben vaak één belangrijk kenmerk gemeen: goede communicatie tussen alle betrokkenen.
De dierenarts, fysiotherapeut, ruiter en vaak ook de trainer werken samen en delen hun observaties.
Wanneer trainingsbanden worden gebruikt, vormen ze slechts één onderdeel van dat grotere geheel.
Ze werken het beste wanneer iedereen begrijpt:
Welke rol de banden spelen binnen het programma
Welke doelen worden nagestreefd
Wanneer een volgende stap verantwoord is
Welke signalen aanleiding geven om het plan aan te passen
Wanneer een trainingshulpmiddel wordt geïntroduceerd zonder overleg met het behandelteam, ontstaan er twee risico’s.
Ten eerste kunnen belangrijke signalen van verslechtering worden gemist.
Ten tweede wordt het moeilijk om achteraf te beoordelen of het hulpmiddel daadwerkelijk heeft geholpen of juist niet.
Een opmerking over CORE by D tijdens revalidatie
Het wetenschappelijke onderzoek waarnaar hierboven wordt verwezen, is voornamelijk uitgevoerd met het Equiband Pro-systeem.
CORE by D behoort tot dezelfde categorie trainingshulpmiddelen: elastische trainingsbandsystemen die aan een zadeldek worden bevestigd.
De specifieke studies zijn echter niet uitgevoerd met het CORE by D-systeem zelf.
Wij zijn van mening dat de onderliggende principes, zoals proprioceptieve feedback, zachte activatie van de rompspieren en het vermijden van een geforceerde houding, breed toepasbaar zijn op goed ontworpen systemen binnen deze categorie.
Daarom werken wij samen met dierenartsen, trainers en andere professionals om ervoor te zorgen dat CORE by D aansluit bij deze principes.
Wanneer jouw dierenarts denkt dat een elastisch trainingsbandsysteem een nuttige aanvulling kan zijn binnen het revalidatieprogramma van je paard, helpen wij je graag om te begrijpen hoe CORE by D daarin kan passen.
En net zo belangrijk: wij zullen ook eerlijk aangeven wanneer het nog niet het juiste moment is.
Meer weten over CORE by D?
Ontdek de CORE by D Complete Set en leer hoe elastische trainingsbanden kunnen worden ingezet als onderdeel van een zorgvuldig opgebouwd trainings- of revalidatieprogramma.
Referenties
Ellis KL, Goldberg MR, Aguirre GE, Moorman VJ. The effect of a 4-week elastic resistance training regimen in horses with non-performance limiting hindlimb lameness. Journal of Equine Rehabilitation. 2023;1:100003. doi:10.1016/j.eqre.2023.100003
Pfau T, Simons V, Rombach N, Stubbs N, Weller R. Effect of a 4-week elastic resistance band training regimen on back kinematics in horses trotting in-hand and on the lunge. Equine Veterinary Journal. 2017;49(6):829–835. doi:10.1111/evj.12690
